Autor: Andrzej Minkiewicz

Prawa autorskie zastrzeżone

 

ŁYŻWIARSTWO SZYBKIE

 

Z historii

Za ojczyznę łyżwiarstwa szybkiego uważa się Holandię. Początkowo ślizgano się na łyżwach z kości przywiązanych do butów. Pierwsze łyżwy z żelaznymi ostrzami pojawiły się w połowie XIII wieku. Zapiski o pierwszych zawodach łyżwiarskich pochodzą z roku 1801, a były one rozegrane w Holandii. Pierwsze mistrzostwa świata na wniosek Amsterdamsche Ijscklubu odbyły się w 1889 r. w Amsterdamie. Organizatorem pierwszych mistrzostw Europy w1891 roku w Hamburgu był Niemiecko-Austriacki Związek Łyżwiarski. W rok później powstał Międzynarodowy Związek Łyżwiarstwa (ISU).

 

W Polsce

Z informacji kronikarza Warszawy, Franciszka Galińskiego wynika, że pierwsze zawody łyżwiarskie w Polsce odbyły się za panowania króla Augusta III Sasa w roku 1755.

„ Wisła całkowicie okryła się lodem. Król dla urozmaicenia zimowych zabaw kazał urządzić drogę ślizgawkową od Saskiej Kępy do Solca i polecił, aby młodzież dworska odbywała na łyżwach wyścigi, wyznaczając 200 tynfów nagrody temu, kto naprzód doścignie się do mety oznaczonej chorągwią. Jakież było zdziwienie, gdy co dzień prawie przez cały tydzień wszystkich ślizgających się prześcigała jedna z garderobianych królowej Marii Józefy. Zatem co dzień otrzymywała nagrodę, co przez tydzień wyniosło 1000 tynfów. Ta garderobiana nazywała się Szarlotką”.

Tak więc przed wieloma laty najlepszą w Polsce łyżwiarką była kobieta. Utrzymały prymat płci ówczesne Polki – Helena Pilejczyk i Elwira Seroczyńska zdobywając medale olimpijskie. W roku 2010 mija 50 lat od tego doniosłego wydarzenia. Polscy łyżwiarze szybcy dotychczas nie powtórzyli tak znaczącego w sporcie sukcesu.

Pierwsza sekcja łyżwiarska w Polsce powstała w 1893 r. przy Warszawskim Towarzystwie Cyklistów i z czasem otrzymała nazwę Warszawskie Towarzystwo Łyżwiarskie. Jesienią 1921 roku z inicjatywy działaczy Lwowskiego i Warszawskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego oraz AZS powołano Polski Związek Łyżwiarski.

 

 

W roku 1925 PZŁ został członkiem Międzynarodowego Związku Łyżwiarskiego I.S.U.

 

W Elblągu

Polskie miasto po II wojnie światowej nie miało tradycji sportowych. Wszystko zaczynało się tu od pionierskich wyczynów pasjonatów. Nie zabrakło ich również w łyżwiarstwie szybkim, którego początki można datować na rok 1946. W zimie na zamarzniętej tafli basenu miejskiego odbyły się pierwsze zawody. Startowało ich pięciu, najważniejszy był Kazimierz Kalbarczyk, bo tylko on posiadał prawdziwe panczeny. Na tej jednej parze łyżew, o jednym rozmiarze buta ścigali się z Kalbarczykiem na wytyczonym dystansie na czas E. Zygrzak, Kania, A. Grudziński i J. Rudnicki. Kiedy zdobyli drugą parę łyżew można było ścigać się naprawdę.

 

Pionierzy łyżwiarstwa szybkiego w Elblągu. Od lewej I. Nowak, J. Rudnicki, K. Kalbarczyk, A. Grudziński i E. Zygrzak na torze na elbląskim basenie przy ul. Spacerowej

 

Przełomem dla elbląskiego łyżwiarstwa szybkiego okazała się pierwsza zimowa spartakiada w Zakopanem w 1951 roku. Elbląska sekcja klubu Stal reprezentowała pion metalowców i hutników. W punktacji zrzeszeń zajęła trzecie miejsce za CWKS i Gwardią, a na ten niewątpliwy sukces złożyły się wyniki jakie osiągnęli Elwira Potapowicz, Helena Majcher, Jacek Seroczyński, Tadeusz Matuszewski i sam startujący trener Kazimierz Kalbarczyk.

 

Kompendium

 

1950 - 1964

1965 - 1976

1977 - 2000

2001 - 2010

2011 -

 

AKTUALIZACJA 27 października 2011

cdn

Źródła informacji: kroniki sportowe i archiwalia autora, kronika trenera Romana Rycke, pamiątki Pana Zygmunta Prokopa, „Łyżwiarski jubileusz” wyd. PZŁSz grudzień 2001.