Autor: Andrzej Minkiewicz

Prawa autorskie zastrzeżone

KOLARSTWO

 

Z historii

Pierwszy wyścig cyklistów odbył się w Paryżu w 1868 na dystansie 1200 m. Mistrzostwa świata rozegrano po raz pierwszy w 1893 w Chicago – w sprincie i jeździe na 100 km za motocyklem. Kolarstwo torowe i szosowe włączono do programu igrzysk olimpijskich w 1896. Organizacja patronująca kolarstwu Union Cycliste International powstała w 1900.

 

W Polsce

Historia kolarstwa na ziemiach polskich zaczyna się już w czerwcu 1869, kiedy to w Ogrodzie Krasińskich w Warszawie, odbyły się pierwsze wyścigi quasi-kolarskie: zawodnicy ścigali się na welocypedach typu Michaux poprzedniku bicykla. Waga pojazdów sięgała wówczas 50 kg (!). Sześć lat później zorganizowano pierwsze zawody we Lwowie. 6 kwietnia 1886 roku zarejestrowano istniejące po dziś dzień Warszawskie Towarzystwo Cyklistów, którego członkami honorowymi, jeszcze w carskiej Warszawie, byli m.in. Henryk Sienkiewicz i Bolesław Prus. Z każdym rokiem wyścigów WTC było coraz więcej. Lokalne towarzystwa cyklistów powstawały na przełomie 19. i 20. wieku jak grzyby po deszczu we wszystkich zaborach. W 1891 przeprowadzono pierwsze mistrzostwa Królestwa Polskiego, a triumfował w nich Mieczysław Horodyński. Mistrzostwa odbywały się do wybuchu I Wojny Światowej. Związek Polski Towarzystw Kolarskich (ZPTK) - pierwsza w niepodległej Polsce centrala kolarska - został powołany podczas zjazdu na warszawskich Dynasach w dniach 27-29 czerwca 1920 roku. Trwała wtedy kontrofensywa wojsk bolszewickich, która za niespełna dwa miesiące miała zatrzymać się na Wiśle, Narwi i pod Lwowem. Wskutek działań wojennych praca związku została przerwana i wznowiona w lutym 1921 roku. Przez 90 lat istnienia Polskiego Związku Kolarskiego (nazwa związku obowiązuje od 1 stycznia 1938 roku) reprezentanci Polski wielokrotnie sięgali po najwyższe laury, zakładali tęczowe koszulki mistrzów świata, zdobywali medale olimpijskie. Pierwszym wielkim sukcesem polskiego kolarstwa był srebrny medal olimpijski, zdobyty przez drużynę torową w wyścigu na 4 km na dochodzenie podczas igrzysk w Paryżu w 1924. Był to pierwszy w ogóle medal Polaków na igrzyskach olimpijskich. W "srebrnym" zespole jechali Józef Lange, Jan Łazarski, Tomasz Stankiewicz i Franciszek Szymczyk.

Narodowym bohaterem sportowym był Stanisław Królak. Triumfował w dziewiątej edycji amatorskiego, ale prestiżowego wieloetapowego Wyścigu Pokoju w 1956 roku, w Pradze. Po nim zwycięstwa odnosili Ryszard Szurkowski (1970, 1971, 1973 i 1975), Stanisław Szozda (1974), Lech Piasecki (1985) i Piotr Wadecki (2000).

Pierwsza wygrana Królaka, zawodnika reprezentującego w karierze Sarmatę i Legię Warszawa, "smakowała" polskim kibicom kolarstwa najbardziej. Szosy zaroiły się od chłopców na rowerach, z których każdy chciał być Królakiem... Nic dziwnego, że stał się jednym z najbardziej popularnych sportowców Polski lat 50.

Złota epoka to lata siedemdziesiąte. Biało-czerwoni nie mieli sobie równych na świecie (w kolarstwie amatorskim; podział na amatorów i zawodowców istniał do 1995). Najwybitniejszy polski kolarz - Ryszard Szurkowski, cztery razy zwyciężył w Wyścigu Pokoju - imprezie, która dla amatorów była tym, czym dla zawodowców jest do dziś Tour de France. W 1993 roku po raz pierwszy, i jedyny, Polak włączył się do walki o zwycięstwo w Tour de France. Zenon Jaskuła wygrał etap w Pirenejach, a w klasyfikacji generalnej zajął trzecie miejsce, ustępując tylko Hiszpanowi Miguelowi Indurainowi i Szwajcarowi Tony'emu Romingerowi. Ostatnim sukcesem był złoty medal Mai Włoszczowskiej w mistrzostwach świata 2010 w kolarstwie górskim w Kanadzie.

 

W Elblągu

 

1946

Pierwsze wieści o powołaniu sekcji kolarskiej w powojennym Elblągu zawierają dokumenty informujące o powstaniu w maju 1946 Miejskiego Klubu Sportowego „Olympia”. Zadania sekcji w pierwszych miesiącach jej działania polegały na popularyzacji kolarstwa w mieście. Organizowano otwarte wyścigi amatorów i tą metodą pozyskiwano do sekcji utalentowaną młodzież. Najzdolniejsi próbowali sił w wyścigach wojewódzkich, ale rewelacyjnych wyników nie było. Rozwiązanie klubu negatywnie odbiło się na elbląskim kolarstwie. Wyraźnie brakowało organizacji tego sportowego środowiska.

 

1949

W tym roku elbląscy kolarze wystartowali po raz pierwszy w Mistrzostwach Polski. Rewelacją okazał się zawodnik „Stali” Engelard, który uplasował się na czwartym miejscu.

 

1951

W zorganizowanym wyścigu kolarskim „Brzegiem Bałtyku” kolarze z Zamechu zajęli drużynowo I miejsce.

 

1954

Kiedy powstawał Klub Sportowy „Pirat” odżyły nadzieje na reaktywację kolarstwa. Przy klubie powołano sześć sekcji, a wśród nich kolarska. Na nadziejach się skończyło bowiem z czasem zlikwidowano wszystkie sekcje oprócz żeglarskiej i kajakowej.

 

1955

Sekcja kolarska KS „Stal” uczestniczyła we wszystkich imprezach sportowych organizowanych w mieście i powiecie. Do czołowych zawodników zaliczali się wówczas Engelard, Flasza i Gabryel. Rower służył także do przygotowania startowego łyżwiarzy szybkich. Panczenista Roman Rycke na „kolarzówce” rywalizował w wyścigach. Na stadionie przy ul. Agrykola wystartował w wyścigach wraz z zawodnikami sekcji kolarskiej Turbiny. Na dystansach 1600 m i 6000 m wygrał Nałęcz przed Rycke, a w wyścigu australijskim triumfował Roman Rycke. Okazało się, że łyżwiarz ma kolarskie predyspozycje, bo w wyścigu (80 km) w Tczewie zajął 16. miejsce, a na dystansie 50 km był piąty pokonując trasę ze średnią prędkością 40 km/h.

Brak środków na utrzymanie sekcji spowodował likwidację sekcji wyczynowej i organizację sekcji kolarsko – turystycznej.

 

1958

W otwartych mistrzostwach zawodników zrzeszonych w Polskim Związku Kolarskim startowali reprezentanci klubów z Gdańska, Szczecina, Grudziądza, Gdyni i Elbląga. W wyścigu głównym na dystansie 110 km w stawce 28. zawodników najlepszy okazał się Daniel Ingielewicz z elbląskiego Orła. W wyścigu na 80 km na trzecim miejscu na mecie zameldował się Jan Piekarski z Orła Elbląg.

 

W czerwcu przed meczem piłkarskim reprezentacji Elbląga z Motorem Werdemunde (NRD) na bieżni stadionu przy ul. Krakusa z prezentowali się elbląscy kolarze w wyścigach sprinterskich. Na dystansie 1000 m zwyciężył Miszak przed Tadeuszem Chrostowskim i Maćkowiakiem; w wyścigu australijskim triumfował Ingielewicz przed Janem Piekarskim; na 4 km wygrał Maćkowiak przed Kamińskim i Arczewskim, a główny wyścig na 8 km zakończył się sukcesem Jana Piekarskiego, który otrzymał kryształowy puchar KS „Turbina”.

W mistrzostwach Elbląga na trasie Elbląg – Tolkmicko – Kadyny – Elbląg (100 km), z udziałem kolarzy z Trójmiasta, Tarnowa i Elbląga tytuł zdobył Daniel Ingielewicz (Orzeł) pierwszy meldując się na mecie usytuowanej na ul. Armii Czerwonej (dziś Królewiecka).

W dniach 26 i 27 lipca w Elblągu rozegrano dwa etapy ogólnopolskiego wyścigu klasyfikacyjnego karty „A”. Uczestniczyło w nim 62 kolarzy z 16. klubów. W klasyfikacji łącznej po dwóch etapach triumfował Włodarczyk (Legia I Warszawa).

W sierpniu w kolarskim wyścigu na 120 km zorganizowanym w Lęborku dwa pierwsze miejsca z czasami 3.23,35 zdobyli kolarze Orła – Ignatowicz i Piekarski, trzeci był Alfons Jankowski, a szósty Tadeusz Chrostowski, także z Orła.

11 września w Elblągu zlokalizowano lotna premię XV Wyścigu Dookoła Polski. Było to kolarskie święto, bo przejazd kolarzy ulicami Grunwaldzką, gdzie zlokalizowano lotny finisz, do Placu Słowiańskiego, a następnie Orlą i Nowodworską obserwowały tysiące elblążan.

 

1959

Sekcja kolarska KS „Orzeł” wystąpiła do Federacji Kolarskiej o dotację finansową. Jej uzyskanie miało pomóc w usamodzielnieniu się na zasadzie autonomii w klubie, czyli przejścia na własny rozrachunek.

Kwietniowe wyścigi o puchar gdańskiego okręgu na trasie Gdynia – Puck – Gdynia odbyły się przy śnieżnej zadymce. Trasy z tego powodu skrócono o połowę. Czołowe lokaty w rywalizacji kolarzy z licencjami „A” i „B” zajęli reprezentanci Floty, na piątym miejscu uplasował się Jan Piekarski z Orła. W wyścigu zawodników z kartą „B” najlepszy Giejda przed Andrzejem Maćkowiakiem z Orła.

W majowych indywidualnych mistrzostwach Wybrzeża, elblążanie zanotowali sukcesy w kategorii karty „B”. Mistrzostwo zdobył Andrzej Maćkowiak przed Giejdą – obaj Orzeł.

Wrześniowy wyścig o mistrzostwo Elbląga zgromadził 45 najlepszych kolarzy Wybrzeża. Trasa wyścigu przebiegała Aleją Grunwaldzką, ulicami Nowowiejską, Warszawską i autostradą. Dystans 80 km wygrał Stanisław Gazda (Flota Gdynia) otrzymując w nagrodę radioodbiornik, a drużynowo jego zespół zdobywając puchar Prezydium MRN. Dystans 40 km – karta „B” – najszybciej pokonał Andrzej Maćkowiak z Orła.

W zawodach na 100 km o puchar RW LZS w Olsztynie rozegranych w Ostródzie najlepszy okazał się Daniel Ingielewicz (Orzeł). Puchar PZGS w Starogardzie Gdańskim zdobyła drużyna elbląskiego Orła, a w wyścigu na dystansie 50 km indywidualnie triumfował Andrzej Maćkowiak.

 

1961

W wyścigu kolarskim na dystansie 50 km w Pelplinie dla zawodników z IV licencją sportową, drużynowo wygrała ekipa KS „Orzeł”, a trzy miejsca na podium zajęli elblążanie: 1. Jerzy Minkiewicz, 2. Roman Niewiński, 3. Szalonek.

W czteroetapowym wyścigu na trasach Pojezierza Brodnickiego uczestniczyło 105 kolarzy z 25 klubów. Najlepszy z elblążan okazał się Jerzy Minkiewicz (Orzeł) zajmując 12. miejsce. Natomiast w wyścigu na dystansie 120 km w Morągu dla kolarzy z licencją II najlepszy okazał się Daniel Ingielewicz z Orła.

W III Ogólnopolskim Wyścigu Kolarskim w Elblągu, w licencji IV zwyciężył Jerzy Minkiewicz przed Józefem Narodowskim (obaj Orzeł).

W październiku kolarze Orła zakończyli sezon uczestnicząc w wewnętrznej rywalizacji na 45 kilometrowej trasie. Zwyciężył Andrzej Maćkowiak.

 

1962

W zawodach otwarcia sezonu w Gdańsku, w wyścigu zawodników z licencją I i II triumfował Andrzej Maćkowiak , a z licencją IV Józef Narodowski – obaj Orzeł.

W 1-Majowym wyścigu na trasie wiodącej ulicami Armii Czerwonej, 22 Lipca i Beniowskiego, którą zawodnicy LZS Elbląg i Orła Elbląg pokonywali ośmiokrotnie, najlepszy okazał się Andrzej Maćkowiak z przeciętną szybkością 41 km na godzinę. Drugi na finiszu zameldował się Józef Podgórski (LZS).

W III Ogólnopolskim Wyścigu ZMS na trasie Bydgoszcz – Toruń – Inowrocław – Bydgoszcz (125 km) startowało 216 kolarzy. Za Toruniem Andrzej Maćkowiak zainicjował ucieczkę i wraz z trójką innych kolarzy wypracował 3 minutową przewagę nad peletonem. Dobrze zapowiadającą się akcję przerwał kolejowy szlaban na szosie i przejazd dwóch składów pociągów. Peleton dogonił czołówkę, a zrezygnowany Maćkowiak zajął na mecie 20. miejsce. W stawce kolarzy z licencją IV na 55 km trasie najlepsi z 62 kolarzy okazali się reprezentanci Orła Józef Narodowski, pierwszy na mecie przed Janem Płoszczyńskim.

W Nowym Dworze z okazji Dni Żuław rozegrano wyścig na dystansie 60 km z udziałem zawodników ze wszystkich klubów Wybrzeża. Zwyciężył Józef Narodowski przed Romanem Niewińskim – obaj Orzeł.

W czerwcu elblążanie startowali w wyścigach w Ostródzie i Sztumie. W tym pierwszym zwyciężył Andrzej Maćkowiak, a jego koledzy z KS „Orzeł” zajęli miejsca: 9. Alfons Jankowski i 14. Ryszard Suliga. W Sztumie nie była tak dobrze, bo trasa wiodła przez „kocie łby” i szutry, a najlepszy z elblążan Roman Niewiński był ósmy.

Kolarze Orła prowadzeni przez trenera Alfonsa Jankowskiego zdobyli federacyjne, drużynowe wicemistrzostwo Polski w licencji III. Doszło do tego podczas wyścigu na trasie okrężnej Warszawa – Łomianki – Kazuń – Nowy Dwór – Jabłonna – Żerań – Warszawa. A złożyły się na to zajęte indywidualnie miejsca przez elblążan: 8. Romana Niewińskiego, 10. Józefa Narodowskiego i 11. Wojciecha Jendrocha. W klasyfikacji GOZKol po pierwszej części sezonu w licencji I i II na drugim miejscu był Andrzej Maćkowiak, w licencji IV – 1. Józef Narodowski, 7. Jan Płoszczyński, 10. Wojciech Jendroch.

W dwuetapowym wyścigu kolarskim Nowy Dwór – Krynica Morska i Frombork – Elbląg – Suchacz, wystartowało 35 zawodników. Drugie miejsce w klasyfikacji generalnej zajął Zdzisław Bińko (Orzeł). Drużynowo najlepsza Lechia Gdańsk.

W Sandomierzu, w międzynarodowym towarzystwie 105 kolarzy, rozegrano czteroetapowy wyścig im Skopenki. Startowali w nim kolarze LZS Elbląg - Józef Podgórski, 15. na etapie jazdy indywidualnej na czas, oraz 33. w klasyfikacji generalnej i Józef Mroczek, który po kraksie wycofał się z rywalizacji.

W wyścigach o mistrzostwo Elbląga z udziałem wszystkich kolarskich klubów Wybrzeża, w licencji I i II zwyciężył Pancek ( Flota) przed Maćkowiakiem (Orzeł), w licencji III najlepszy Niewiński (Orzeł).

W ogólnopolskim wyścigu ZMS na trasie Pasłęk – Ostróda – Pasłęk zwyciężył Andrzej Maćkowiak, który urwał się peletonowi zaraz po starcie i samotnie zmagając się z deszczem dojechał do mety mając 6. minut przewagi nad kolejnym kolarzem. Zdobył na własność srebrny puchar ufundowany przez KP ZMS Pasłęk. Elbląski Orzeł zwyciężył drużynowo przed Olimpią Olsztynek i LZS Olsztyn. Maćkowiak został powołany do wojska, a to wyeliminowało go ze startów na dwa lata.

 

1963

Już w lutym, kolarze Orła pomimo trudnych warunków wystartowali w wewnętrznym wyścigu na 10.000 m. To był typowy cross przełajowy, bo na każdym z 9. okrążeń trzeba było pokonać 15 proc. trasy biegiem z rowerem. Zwyciężył Alfons Jankowski przed Edwardem Jankowskim i Ryszardem Suligą.

W kwietniowym wyścigu otwarcia sezonu GOZKol na trasie Malbork – Elbląg – Malbork startowała 100 osobowa, kolarska czołówka Wybrzeża. W licencji IV (30 km) najlepszy Jarosław Doboszyński przed Józef Żłobeckim (Orzeł), licencja III (50 km) 4. Jan Płoszczyński (Orzeł), licencja I i II (75 km) – 8. Józef Mroczek (LZS Elbląg) i 10. Niewiński (Orzeł).

W drużynowych mistrzostwach Wybrzeża prymat dla Floty Gdynia w licencji I i II (75 km), Orzeł na piątym miejscu. W licencji III (50 km) najlepsza ekipa LZS Gdańsk, Orzeł czwarty, a w licencji IV (25 km) mistrzostwo dla kolarzy Orła Elbląg, który startował w składzie: Jarosław Doboszyński, Stanisław Ościłowski, Józef Żłobecki i Marian Uchlik. Trenerem był Alfons Jankowski.

W 1 majowym wyścigu ulicami Elbląga rywalizowali kolarze miejscowych klubów Orzeł i LZS. W licencji I i II zwyciężył Andrzej Maćkowiak (Orzeł), w III – Tadeusz Gajda (LZS), a w IV – Stanisław Ościłowski (Orzeł).

Z okazji Dni Żuław na ulicach Nowego Dworu rozegrano wyścig w którym główne nagrody zdobył zwycięzca Jarosław Doboszyński, nowo kreowany mistrz okręgu w licencji IV.

W ogólnopolskim wyścigu o mistrzostwo Federacji Sportowej Sparta w licencji IV na trasie Łódź – Główno – Łódź drugi indywidualnie był Józef Żłobecki, a drużyna Orła zajęła drugie miejsce.

W ocenie sezonu okręgu na Wybrzeżu w licencji I i II elbląski Orzeł na 7. klubów zajął czwarte miejsce, a LZS Elbląg szóste. Indywidualnie w licencji III najlepszy z elblążan Tadeusz Gajda (LZS) był czwarty, drużynowo (klasyfikowano 9. klubów) Orzeł czwarty, a LZS piąty. W licencji IV najlepszym kolarzem Marian Uchlik i jego klub Orzeł.

 

1964

Nowy sezon rozpoczął się od wewnętrznej rywalizacji elbląskich kolarzy. Pierwszym startem był uliczny wyścig 1 maja w Elblągu, w którym w licencji I i II triumfował Niewiński (Orzeł), licencji III Marian Uchlik (Orzeł), a w licencji IV Wojewoda (LZS Zieloni Gdańsk).

W ogólnopolskim wyścigu o puchar gdyńskiego PSS elbląska drużyna w składzie Marian Uchlik, Jerzy Minkiewicz i Zbigniew Ociesza, zwyciężyła drużynowo w licencji III. Po przerwie spowodowanej służbą wojskową wrócił do kolarstwa Andrzej Maćkowiak i w pierwszym starcie w wyścigu licencji I i II zajął 11. miejsce.

Elbląg był w sierpniu miastem etapowym XXI Kolarskiego Wyścigu Dookoła Polski. Na stadionie Olimpii kończył się 164 km IV etap wyścigu, do którego wystartowano z Kętrzyna. Pierwszy na kresce mety w Elblągu był Jan Magiera.

W wyścigu licencji III rozegranym w Gdyni, najlepszy wynik z elblążan osiągnął Jerzy Minkiewicz, zajmując pierwsze miejsce. Zawodnik uzyskał II licencję oznaczającą bezpośrednie zaplecze kadry narodowej. Identyczne osiągnięcie zanotował w sportowym dorobku jego klubowy kolega Marian Uchlik.

 

1965

Oczkiem w głowie elbląskiego LZS było kolarstwo. Na zebraniu sprawozdawczo – wyborczym sekcji podkreślano zasługi sportowe Józefa Mroczka (II licencja) i młodziutkiego Zbigniewa Grodzia, który zdobył pierwsze kółko olimpijskie. Motorem napędowym w sekcji był w tym czasie wybrany na jej prezesa Jerzy Warachowski, sędzia I klasy.

W przełajowych kolarskich mistrzostwach powiatu elbląskiego rozegranych w Gronowie Górnym, najlepszy okazał się Józef Mroczek. Kolarze mieli do pokonania 10. okrążeń po 750 m w trudnym terenie. W czołówce uplasowali się Stanisław Ościłowski, Roman Rewiński, Jan Marek, Zbigniew Bujalski i Ireneusz Zalewski – wszyscy LZS „Żuławy” Elbląg.

Tytuły przełajowych mistrzów Wybrzeża na zawodach w Tczewie wywalczyli Józef Mroczek (I i II licencja) i Zbigniew Gródź (IV licencja) – obaj LZS Żuławy Elbląg.

W pierwszomajowym wyścigu kolarskim ulicami Elbląga w licencji I i II triumfował Andrzej Maćkowiak przed Jerzym Minkiewiczem i Józefem Narodowskim (wszyscy Orzeł). W licencji IV najlepsi to Zbigniew Ociesza przed Józefem Lewickim i Lechem Szubińskim – wszyscy Orzeł.

W Tczewie z udziałem 80 kolarzy rozegrano wyścig na dystansie 120 km. Triumfował elblążanin Andrzej Maćkowiak.

We wrześniu ekipa kolarzy Orła uczestniczyła w międzynarodowym, czteroetapowym wyścigu po ziemi opolskiej. Elblążanie jadąc w składzie Jerzy Minkiewicz, Andrzej Maćkowiak, Tadeusz Szpak i Józef Narodowski zajęła drużynowo 11. miejsce na 35. startujących zespołów. Indywidualnie kolarze Orła zajęli lokaty w pierwszej pięćdziesiątce wśród 123. zawodników.

W Pucharze GOZKol w Gdańsku w licencji IV w wyścigu na 60 km Józef Lewicki z Orła zajął trzecie miejsce.

W październiku na okrężnej trasie Elbląg – Pogrodzie – Tolkmicko – Elbląg rozegrano wyścig „Finał sezonu 1965”. Startowało 74. kolarzy ze wszystkich klubów Wybrzeża, a zwycięzcą rywalizacji został Andrzej Maćkowiak pokonując dystans 50 km w czasie 1:18,10. Czwarty na finiszu był Tadeusz Szpak – obaj z KS „Orzeł”.

 

1966

Elbląskie sekcje kolarskie LKS Żuławy i EKS Orzeł po zimowej przerwie zainaugurowały nowe sezon mistrzostwami powiatu w kolarstwie przełajowym. Zawody rozgrywano w Gronowie Górnym na pętli 1500 m, którą zawodnicy pokonywali 10. razy. Mistrzostwo w seniorach zdobył Andrzej Maćkowiak (Orzeł) przed Józefem Podgórskim (Żuławy) i Józefem Naradowskim (Orzeł). W juniorach triumfował Stefan Kazimierski (Żuławy) przed Andrzejem Łąpiesiem (Orzeł) i Henrykiem Osowskim (Żuławy). Sędzią głównym mistrzostw był Jerzy Warachowski.

W Starogardzie Gdańskim w górskich przełajach o mistrzostwo LZS województwa gdańskiego druga była drużyna LZS Żuławy Elbląg.

W Elblągu już w kwietniu rozpoczęły się przygotowania do przyjęcia kolarzy uczestniczących w II Bałtyckim Wyścigu Przyjaźni na trasie Wilno – Gdańsk. W Elblągu usytuowano metę X etapu Grunwald – Elbląg na stadionie przy ul. Agrykola. Pierwszy na kresce mety zameldował się Pawłowski (PZKol), który ostatecznie wygrał cały wyścig.

Kolarskim mistrzem powiatu elbląskiego został Józef Mroczek (Żuławy) wygrywając wyścig (52 km) na trasie Suchacz – Elbląg – Pogrodzie – Tolkmicko – Suchacz.

 

1967

W przełajowych mistrzostwach powiatu elbląskiego na terenie elbląskiego Parku Modrzewie wystartowali reprezentanci elbląskich klubów Orzeł i Żuławy oraz LZS z Nowego Dworu Gdańskiego. Seniorzy i juniorzy starsi mieli do pokonania trasę 15 km, a juniorzy młodsi 10 km. W seniorach mistrzostwo wywalczył Józef Mroczek (Żuławy), w juniorach Henryk Osowski (Żuławy), a w młodzikach Libner (Żuławy).

Pięcioetapowy Miniaturowy Wyścig Pokoju zorganizowali działacze w Starogardzie Gdańskim dla młodzieży nie sklasyfikowanej w wieku do lat 18. Kolarze z elbląskiego LZS Żuławy zajęli miejsca: 7. Garstecki, 8. Polkowski, 10. Sieczko. W klasyfikacji 5. drużyn, Żuławy na drugim miejscu.

W wojewódzkim wyścigu LZS o Puchar Żuław Nowodworskich najlepszy w seniorach Józef Mroczek, w juniorach starszych Henryk Osowski, obaj LZS Żuławy Elbląg.

Józef Zając – prezes Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Elblągu ufundował główne trofea dla zwycięzców organizowanego w mieście Ogólnopolskiego Wyścigu Kolarskiego. Wystartowało 61 kolarzy z województw gdańskiego i bydgoskiego, wśród nich byli kolarze z elbląskich klubów, którzy zmienili barwy na gdańskie. Powodem były lepsze warunki do uprawiania dyscypliny, a przede wszystkim gwarancje zapewnienia dobrego sprzętu i akcesoriów kolarskich. Na głównym dystansie 120 km zwyciężył Józef Mroczek jeżdżący już w barwach LZS „Zieloni” Gdańsk.

 

1968

EKS Orzeł ogłosił nabór do kolarskiej grupy początkującej. Trenerem kolarzy w klubie był A. Jankowski. W LZS Elbląg młodzież w kolarskiej szkółce trenował Józef Mroczek.

W Sztumie o puchar lokalnych władz rywalizowało 114. kolarzy. Rywalizację juniorów młodszych na dystansie 70 km wygrał Mieczysław Laszuk (Orzeł) w czasie 2:13,15, a w seniorach na 110 km, kolarz Orła Roman Ostapiuk był 11.

W Mrągowie rozegrano trzyetapowy wyścig kolarski z udziałem 59. zawodników z 13 klubów województw gdańskiego, olsztyńskiego i białostockiego. Elblążanie z Orła zanotowali sukces wygrywając wyścig drużynowo przed Mrągowem i Biskupcem. W czasówce na 8 km najlepszy z Orła na 6. miejscu był Laszuk, na 23 km etapie zajął on trzecią lokatę, a w kryterium ulicznym na dystansie 11 km, na szóstym miejscu uplasował się Kłusewicz z Orła.

Wojewódzkie dożynki w Kwidzynie były okazją do zorganizowania jednoetapowego wyścigu kolarskiego na dystansie 50 km o puchar Rady Wojewódzkiej LZS. Główne trofeum zdobył drużyna KS „Orzeł” Elbląg, na 8. miejscu w klasyfikacji klubowej uplasowała się ekipa kolarzy LZS Żuławy Elbląg. W 20 osobowej czołówce na mecie byli wszyscy zawodnicy Orła: Białowąs, Morus, Laszuk, Kusewicz, Żuchowski, Leśniowski, Golczewski, Ociepka i Sandecki. Indywidualnie Andrzej Białowąs był czwarty, a Jerzy Morus piąty.

 

1969

W historii dyscypliny w Elblągu zapisała się także sekcja kolarska LZS Neptun z Elbląga. Trenerem kolarzy był w niej Józef Mroczek, a do sezonu startowego przygotowywali się oni na treningach w hali sportowej w Parku Modrzewie. Obok kolarstwa wyczynowego rozwijała się w mieście turystyka rowerowa. Amatorów tej formy rekreacji skupiał klub rowerowy PTTK „Turysta”. Organizował wycieczki między innymi wokół Jeziora Drużno.

KS „Orzeł” zorganizował w październiku wewnętrzne mistrzostwa klubu. Tytuły mistrzów zdobyli: w wyścigu na czas (18 km) – w juniorach Andrzej Białowąs; w młodzikach M. Golczewski; w kandydatach Henryk Szczepański, w wyścigu 40 km – juniorzy I. Wyspiański; młodzicy M. Golczewski; kandydaci Henryk Szczepański, w wyścigu kandydatów na rowerach turystycznych (15 km) Bogdan Zych.

 

1970

Trzech kolarzy LZS Neptun Elbląg zakwalifikowano do kadry wojewódzkiej LZS. Tego zaszczytu dostąpili wyróżniający się sportowymi wynikami zawodnicy: Henryk Osowski, Ryszard Wróbel i Władysław Fiedeń.

Sportowym wydarzeniem roku były organizowane po raz pierwszy kolarskie mistrzostwa Polski parami. Na starcie w Elblągu zameldowało się 80 par, które miały do pokonania 50 km odcinek trasy w kierunku Braniewa z metą w Elblągu. Zwyciężyła para Stanisław Szozda – Edmund Barcik (LZS Prudnik).

Dobrze działała sekcja kolarska LZS Neptun przy kluczu PGR Stagniewo prowadzona przez byłego kolarza, instruktora Daniela Ingielewicza. Zanotowali oni sporo sukcesów: w wyścigach seniorów i juniorów w Nowym Dworze Gdańskim. W seniorach: w wyścigu na 2000 m ze startu zatrzymanego 2. Stanisław Wojtczuk, 3. Andrzej Dymiszkiewicz; w wyścigu parami na 4000 m 1. Wojtczuk – Dymiszkiewicz – wszyscy Neptun, 3. Krakowski – Leśniewski Orzeł Elbląg; wyścig australijski 1. Wojtczuk, 2. Dymiszkiewicz. Juniorzy: 2000 m ze startu zatrzymanego 1. Władysław Fiedeń (Neptun), 3. Roman Wrzesiński (Orzeł); parami na 2000 m 2. Władysław Fiedeń – Andrzej Wielgus (Neptun), 3. Wiesław Rychter - Zbigniew Markowski (Neptun); wyścig australijski 2. Roman Wrzesiński (Orzeł).

Za granicę w roku 1969 wyjechał trener kolarzy w KS „Orzeł” Alfons Jankowski, a ponieważ w Elblągu nie było odpowiedniego szkoleniowca sekcję rozwiązano w 1970 r.

 

1971

Podczas IX Powiatowego Zjazdu Sprawozdawczo – Wyborczego Zrzeszenia LZS podkreślono wysiłek Inspektoratu PGR, kluczy PGR Stagniewo i Bielnik, Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Elblągu w niesieniu pomocy wiejskim sportowcom, a także dziękowano za wkład w rozwój kolarstwa w powiecie. Przewodniczącym Rady Powiatowej LZS wybrano Józefa Zająca, jego zastępcami zostali Tomasz Sambor, Marta Ochalik i Mieczysław Winkiel, sekretarzem Kazimierz Gibaszek, a przewodniczącym Komisji Rewizyjnej Józef Rajkiewicz.

 

1972

W plebiscycie na „Dziesięciu sportowców Elbląga roku 1972” organizowanym przez redakcję „Głosu Elbląga” po raz pierwszy pojawił się kolarz – Władysław Malinowski (LKS Neptun Stagniewo). Czytelnicy gazety licznie głosowali na tę kandydaturę, w efekcie Malinowski zajął szóste miejsce w plebiscycie. To wyróżnienie znakomicie promowało dyscyplinę i wpłynęło na wzrost zainteresowania kolarstwem elbląskiej młodzieży.

 

1973

W marcu w Malborku rozegrano przełajowe indywidualne mistrzostwa województwa LZS juniorów i młodzików. Powiat elbląski reprezentowali zawodnicy LKS Bielany (dawny LKS Stagniewo). Drużyna sklasyfikowana została na drugim miejsc, a najlepsze miejsca zajęli: młodzicy – 1. Z. Malinowski, 4. K. Kierski, 14. J. Boniecki; juniorzy – 12. Z. Markowski, 14. Z. Kalisz.

W przełajowych mistrzostwach Wybrzeża znakomicie startowali kolarze młodzicy z LKS Bielany – mistrzostwo dla Jana Gawlika, wicemistrzostwo Krzysztofa Kierskiego, obu podopiecznych trenera Daniela Ingielewicza.

Otwarcie sezonu w Elblągu odbyło się w pierwszych dniach kwietnia. W zawodach uczestniczyło 89. zawodników z sekcji kolarskich Wybrzeża. Rywalizowano w kategoriach juniorów, młodzików i żaków (12-13 lat). Najlepsze miejsca elblążan w kategoriach: juniorzy (40 km) – 5. Jerzy Ukrzewski, 12. Włodzimierz Malinowski, 13. Zdzisław Kalisz; młodzicy (30 km) – 1. Jan Gawlik, 3. Krzysztof Kierski, 8. Marek Dębek; żaki – 1. Stanisław Grabowski, 4. Andrzej Kopciński.

W Przejazdowie rozegrano wyścigi kolarskie z udziałem 135 zawodników ze wszystkich klubów okręgu. Dobrze startowali reprezentanci LKS Neptun Bielany: młodzicy 40 km – 1. Krzysztof Kierski, 2. Jan Gawlik, 8. Marek Dębek; juniorzy 60 km – 6. Jerzy Ukrzewski; seniorzy 90 km – 12. Ryszard Wróbel.

W kryterium ulicami Elbląga rywalizowali kolarze z Nowego Dworu i Bielan. Najlepsi z Neptuna: juniorzy – 1. Włodzimierz Malinowski, 3. Jerzy Ukrzewski; młodzicy – 1. Jan Gawlik, 2. Krzysztof Kierski, 3. Marek Dębek.

Wojewódzkie Igrzyska Młodzieży w kolarstwie odbyły się w Pruszczu Gdańskim. Pierwszego dnia rywalizowano w jeździe indywidualnej na czas na 5 km, w drugim w wyścigu na 15 km. Klasyfikację generalną wygrał Jan Gawlik przed Markiem Rakowskim (obaj Neptun), 4. Leszek Piotrowski, 5. Marek Dębek. Drużynowe zwycięstwo zanotowała kolarska ekipa Neptuna Bielany na wyścigu kolarskim młodzików w Giżycku. Barwy klubu reprezentowali zajmując miejsca: 2. K. Kierski, 3. J. Gawlik, 4. M. Dębek.

1974

W okręgu podsumowano wyniki ubiegłorocznego sezonu. Trener kolarzy w WLKS Neptun – Daniel Ingielewicz miał powody do zadowolenia. Jego podopieczni w kategorii młodzik wygrali wszystkie zawody w których startowali, a w okręgowym współzawodnictwie elblążanie zajęli dwa pierwsze miejsca. Zmienne jest zainteresowanie kolarstwem, okresowo trenuje 30 młodych zawodników, ale systematycznie pracuje 12. Z nowych naborów z grona 10 deklarujących miłość do kolarstwa, faktycznym miłośnikiem pozostaje jeden – takie dylematy miał szkoleniowiec.

Wzorami do naśladowania dla wszystkich kolarzy byli pracowici juniorzy – Włodzimierz Malinowski, uczeń ZSZ nr 1 i Jerzy Łukaszewski, uczeń szkoły zawodowej PKS. W młodzikach wynikami wyróżniali się Krzysztof Kierski i Jan Gawlik – uczniowie II LO w Elblągu.

W sekcji przybyło 30 nowych „kolarzówek”, ogłosiła więc nabór chętnych do uprawiania dyscypliny. Kryteriami były daty urodzenia 1960-62, bo zdaniem trenera to najlepszy wiek do rozpoczynania przygody z kolarstwem.

W kwietniu kolarze Neptuna wystartowali w zawodach o puchar naczelnika Bytowa. W wyścigu uczestniczyło 115 zawodników z okręgów koszalińskiego, szczecińskiego i gdańskiego. W kategorii juniorów najlepszy elblążanin W. Malinowski, a trzeci jego kolega J. Ukrzewski. W młodzikach drugi na mecie był Jan Gawlik.

Na płycie lotniska we Wrzeszczu rozegrano wyścigi o Puchar WKKFiT. W młodzikach wygrał Jan Gawlik przed Markiem Dębkiem (obaj Neptun), w juniorach J. Ukrzewski był trzeci.

W wyścigu o Puchar Naczelnika Pruszcza Gdańskiego najlepszy w juniorach był J. Ukrzewski, natomiast w młodzikach na drugim miejscu sklasyfikowano J. Gawlika.

Przy elbląskiej Szkole Muzycznej powołano sekcję turystyki rowerowej. W chwili startu liczyła 24 osób, a w programie były wycieczki, rajdy turystyczne połączone ze zdobywaniem punktów do odznak turystycznych.

Sztum gościł kolarzy w kilku kategoriach. W rywalizacji seniorów na 65 kg drugi był Marek Dębek, a trzeci Tesarczyk (obaj z Elbląga). Juniorzy pokonywali dystans 50 km zwyciężył Walas przed Malinowskim i Ryło, a w młodzikach na 27 km triumfował J. Gawlik.

W lipcu w X ogólnopolskim wyścigu kolarskim z okazji Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości w ciągu dwóch dni startowało 126 seniorów, 23 juniorów i 11 młodzików. Seniorzy pierwszego dnia walczyli w jeździe na czas na dystansie 30 km i w wyścigu 80 km ulicami miasta i szosą. Trzeci etap rozegrano na dystansie 110 km. W klasyfikacji generalnej zawody wygrał Andrzejewski (Wielkopolska), a drużynowo Neptun Gdańsk. Seniorzy, juniorzy i młodzicy z elbląskiego klubu zajmowali dalsze miejsca.

W Elblągu założono Ludowy Klub Sportowy „Drużno” z prezesem Józefem Sową, zastępcą naczelnika powiatu. Bazą była Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska, a jedną z sekcji kolarstwo.

Metę ósmego etapu Olsztyn – Elbląg, X Bałtyckiego Wyścigu Przyjaźni usytuowano w Elblągu na stadionie przy ul. Agrykola. Na mecie w Elblągu pierwszy zameldował się Henryk Brożyna.

 Szczęśliwy zwycięzca wśród kolegów

 

cdn

AKTUALIZOWANO 3 czerwca 2011

Źródła informacji: archiwalia autora, wywiady autorskie.