Autor: Andrzej Minkiewicz

Prawa autorskie zastrzeżone

BOKS

Z historii

Walka na pięści towarzyszyła człowiekowi niemal od zawsze. Była jednym ze sposobów na zdobycie władzy, traktowano ją jako sztukę wojenną, a dopiero w starożytnej Grecji boks zyskał uznanie jako dyscyplina sportowa. Pierwszym zwycięzcą i twórcą pierwszych przepisów określających sportowe zasady fechtunku na pięści był Onomastos ze Smyrny, zdobywca lauru olimpijskiego na Igrzyskach XXIII Olimpiady w 688 r.pne. Epoka starożytnego pięściarstwa skończyła się w 393 r. ne po edykcie cesarza Teodozjusza I Wielkiego, który zakazał organizacji igrzysk jako świąt pogańskich.

Boks odrodził się za sprawą Jamesa Figga, który w 1719 roku ogłosił się mistrzem Anglii w walce na gołe pięści. Założył też przy Tottenham Court Road w Londynie szkołę boksu. Jednak dopiero w 1904 roku boks znalazł miejsce w programie Igrzysk Olimpijskich jakie odbyły się w Saint Louis. W 1913 roku powstał protoplasta dzisiejszego Polskiego Związku Bokserskiego. W 1946 roku utworzono Międzynarodowe Stowarzyszenie Boksu Amatorskiego (AIBA). Od czasów starożytnych nastąpiły wielkie zmiany merytoryczne i formalne ringowej rywalizacji. Między innymi podzielono zawodników na kategorie wagowe i wiekowe, wprowadzono limity czasowe pojedynków, nałożono obowiązek stosowania ochron osobistych przez bokserów amatorów. Wyodrębniono grupy zawodowców, dla których opracowano inne przepisy.

Boks w Elblągu 

Powojenna historia pięściarstwa w Elblągu rozpoczęła się od poka

zu walk na trawniku w ogrodzie przy obecnej ul. Czerwonego Krzyża. Był rok 1945, na Ziemie Odzyskane zjeżdżali ludzie z terenów byłej Rzeczypospolitej, a także z zagranicy. Do miasta przybyli z Krakowa fanatycy boksu Leon Powalski i Adam Wnęk, którzy przywieźli ze sobą rękawice bokserskie.

Obaj panowie przygotowali pokaz walk bokserskich, nagłaśniając go własnoręcznie wykonanymi plakatami. W trawnik wkopano drewniane słupki, a zarys ringu wyznaczono linami. Odbyły się dwie walki. W pierwszej Fredek Kopysiewicz zmierzył się z wypożyczonym z wojska zawodnikiem (nazwisko nie znane), w drugim Mazurek walczył z Powalskim. Pojedynki sędziował Wnęk, a obserwowało je ok. 300 widzów, głównie chłopców.

Pokaz miał wpływ na założenie sekcji bokserskiej w elbląskim klubie MKS „Olympia”.

Od Olympii do Tygrysa

Po roku powstał specjalizujący się w pięściarstwie klub TZKS „Turmas”. Zorganizowano pierwszy krok bokserski, a w kwietniu 1947 r. odbył się pierwszy mecz bokserski, w którym „Turmas” pokonał 10:8 wojskową drużynę „Gwardii”. W rok później indywidualny sukces zanotował elblążanin Zygmunt Misiewicz zdobywając Mistrzostwo Polski Juniorów. W 1949 r. drużyna „Turmasa” wywalczyła mistrzostwo w klasie „B” Okręgu Gdańskiego. Tymczasem w mieście powstał nowy klub ZKS „Stal”, który wchłonął bokserskiego „Turmasa”, walczącego już w klasie „A”. Na finiszu sezonu 1949/50  „Stal” zajęła w tabeli trzecie miejsce. Boks zdobył dużą popularność w Elblągu, a nowe sekcje pięściarskie utworzono w Wojskowym Klubie Sportowym i KS „Budowlani”.

W dniach 2-6 września 1953 r. kibice mieli szczególne powody do zadowolenia, bo w Elblągu zorganizowano Bokserskie Mistrzostwa Polski Zrzeszenia Sportowego „Stal”. Z szóstki elblążan tytuły mistrzowskie wywalczyli: Józef Lichociński w wadze lekkopółśredniej i Marian Górny w średniej. W ocenie selekcjonera kadry narodowej Feliksa Stamma poziom mistrzostw był wysoki, a ich organizatorzy zdali egzamin.

Był rok 1954 - „Stal” awansowała do II ligi, ale po sezonie klub wycofano z rozgrywek ze względów finansowych. Boks nadal miał wielu zwolenników. Przy Kole Sportowym „Sparta” powstała nowa sekcja bokserska, ZKS „Stal” zmienił nazwę na „Turbina”, działalność rozpoczęła sekcja bokserska w klubie „Start”. Bokserską „Spartę” przejęły Zakłady im. Wielkiego Proletariatu i w klasie „B” walczyli zawodnicy „Polonii ZWP”. Natomiast bokserzy „Turbiny” po pożegnaniu się z III ligę zasilili sekcję „Startu”. Celem była II liga, został on osiągnięty dopiero w 1962 r. po reorganizacji rozgrywek przez PZB. Elblążanie po spadkach z II ligi ponownie do niej wracali. Tak też było w 1990 roku, a doszło do tego dzięki organizacyjnemu wsparciu klubu przez Antoniego Wieczorka, który przejął stery prezesa klubu, pomimo wielu obowiązków zawodowych wynikających z szefowaniu w elbląskich firmach „Plastyk” i „Renoma”. Elbląscy fani boksu mieli też swego idola. Był nim Jacek Bielski, wychowanek trenera Wiesława Budzińskiego, który po 14 latach posuchy zdobył tytuł Mistrza Europy Seniorów w wadze lekkiej na turnieju w tureckiej Bursie. Miasto w uznaniu tego sukcesu obdarowało mistrza Fiatem 126 p. Powstał Klub Sportów Walki „Renoma-Start” reprezentujący od 1994 roku Elbląg w I lidze.

27 kwietnia 1996 roku z okazji 50-lecia pięściarstwa, w mieście odbył się I Zjazd Bokserów Elbląga.

Rok 1999 przyniósł długo oczekiwany sukces drużyny z Elbląga. Tytuł Drużynowego Mistrza Polski wywalczyli pięściarze ówczesnego klubu „Halex”. I ponownie nadszedł czas regresu w elbląskim boksie, powodem było wycofanie się ze sponsorowania klubu głównego darczyńcy.

Powstał Klub Sportów Walki „Tygrys”, reaktywowano klub „Start”, który po trzech latach rozwiązano, utworzono Uczniowski Klub Sportowy „Kontra”. Tak zaczęła się i trwa odbudowa bokserskich tradycji w Elblągu.

Elbląski boks amatorski – kompendium